Een model dat de wereld veranderde

Het profielwerkstuk is hét onderzoek van de middelbare schoolcarrière en een belangrijk onderdeel van het combinatiecijfer. Om scholieren een extra stimulans te geven hard hun best te doen voor het profielwerkstuk looft de ‘Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen’ (KNAW) jaarlijks de ‘KNAW onderwijsprijs’ uit. Dit jaar won ik samen met Emiel deze onderwijsprijs met een onderzoek naar het nobelprijswinnende Black-Scholes-Merton model in de theorie en de praktijk.

Het Black-Scholes-Merton model – vaak korter het Black-Scholes model genoemd – zal velen niets zeggen. Ook wij wisten er een jaar geleden nog niets vanaf, ondanks de grote invloed van het model. Onlangs hebben we een jaar collegegeld gewonnen met een onderzoek naar het model. Hoe is dit allemaal gegaan?

Het kiezen van een onderwerp voor het profielwerkstuk is lastig: het moet leuk genoeg zijn om er zo’n 80 uur aan te werken en originaliteit is belangrijk. We waren er niet al vanaf het begin uit dat we een onderzoek wilde doen naar het Black-Scholes model. Aanvankelijk wilden we een model voor de aandelenkoers onderzoeken, pas toen we hier een poos mee bezig waren maakten we kennis met het Black-Scholes model.

Het model, vernoemd naar haar bedenkers, bleek bedoeld te zijn om opties te prijzen. Van opties hadden we wel al eens eerder gehoord.

Een optie is een zogenaamd derivaat; een financieel instrument dat zijn waarde ontleent aan een onderliggend product zoals een aandeel. Er zijn veel soorten opties, maar de simpelste varianten zijn de Europese call- en putopties. Een Europese calloptie geeft het recht, maar niet de verplichting, om een aandeel op een vooraf vastgesteld moment voor een vooraf afgesproken prijs te kopen. Een Europese putoptie heeft dezelfde definitie maar dan hebben we het over het recht om te verkopen.
Bijvoorbeeld: Je hebt een aandeel Shell t.w.v. €25 en je ziet een mogelijkheid dat de koers zal dalen, maar je wil je aandeel minstens tegen de huidige koers kunnen verkopen. In dit geval kun je een putoptie kopen die je het recht zal geven om het aandeel over bijvoorbeeld 6 maanden voor €25 te verkopen. Stel de koers daalt nu naar €10, dan kan je je aandeel alsnog voor €25 verkopen. Mocht het aandeel gestegen zijn na 6 maanden dan doe je lekker niets met de optie: het contract gaf immers het recht, maar niet de verplichting om het aandeel te verkopen. Zo zijn er nog veel andere toepassingen voor putopties en callopties.

Wat maakt het model dat bepaalt hoeveel men voor een optiecontract moet betalen nou eigenlijk zo interessant? Dit valt uiteen in twee belangrijke onderdelen. De eerste gaat over het kernprobleem dat komt kijken bij het waarderen van opties: in het voorbeeld weten we pas over 6 maanden of het aandeel al dan niet gedaald is, dus weten we ook pas over 6 maanden of we de optie gebruiken of dat we afzien van het recht om het aandeel voor €25 te verkopen. Een zeer interessant probleem: hoe prijzen we iets dat je nu koopt maar waarvan je pas in de toekomst de waarde kent?

Het tweede interessante aspect van dit model komt tevoorschijn als we naar haar invloed gaan kijken. De invloed blijkt zeer groot te zijn. Het Black-Scholes model is namelijk de start geweest van de derivatenhandel; op basis van de zogenaamde Black-Scholes vergelijking zijn veel andere, nieuwe, complexe financiële derivaten gecreëerd. En zoals je misschien wel weet hebben derivaten een belangrijke rol gespeeld bij o.a. de recente kredietcrisis. Het is dus een model dat een zeer grote invloed heeft gehad op de wereld.

Het besluit om het Black-Scholes model te gaan onderzoeken was best een risicovolle beslissing, omdat we niet precies wisten waar we aan begonnen; konden wij het überhaupt wel onderzoeken als scholieren? Aan het begin hadden we twijfels na blikken te hebben geworpen op wiskundige formules die er bijna buitenaards uit zagen, maar de aanhouder wint. Door zowel de wiskunde als de economie stapje voor stapje uit te pluizen met behulp van boeken over het onderwerp slaagde we erin het onderzoek uit te voeren.

Globaal gezien bestond ons profielwerkstuk uit drie onderdelen: de wiskundige en economische theorie waarmee we het model afleiden, een onderzoek naar hoe goed het Black-Scholes model opties prijst en tot slot de rol van het Black-Scholes model in financiële crises.

Toen het profielwerkstuk klaar was besloten we het in te sturen voor de KNAW onderwijsprijs. We wonnen de prijs in het profiel Economie & Maatschappij.

Uit het juryrapport:

“De jury heeft zich met veel plezier mee laten voeren in deze ‘ontdekkingstocht’ in de financiële wiskunde van twee briljante leerlingen. Het werkstuk is een indrukwekkende weerslag van hun eigen denkproces. De waardering van opties is een belangwekkend thema, zeker om ook meer zicht te krijgen op de financiële crisis. De probleemstelling is heel knap uitgewerkt met een hoog abstractieniveau. Zelfs voor wiskundige leken is de reconstructie van de achtergronden, essentie, toepassingen en beperkingen van het – eerst beroemde, nu beruchte‐ Black‐Scholes model goed te volgen. Met name de laatste twee hoofdstukken laten zien dat de auteurs niet alleen stapsgewijs de stof steeds beter zijn gaan begrijpen, maar hem ook trefzeker kunnen toepassen en uitleggen.”

Dit was in het kort het verhaal van ons profielwerkstuk. Het werkstuk, genaamd The Midas Formula, is te vinden op www.knawonderwijsprijs.nl. Voor iedereen die het werkstuk nog moet maken heb ik het advies om een onderwerp te kiezen wat je echt interessant vind en waar je je écht in kan vinden. Denk er dus goed over na en overweeg veel onderwerpen. Wees ook niet bang om later het onderzoek uit te breiden of een andere richting op te sturen, zoals wij hebben gedaan. Als je er echt voor gaat zal het vaak lukken om moeilijkere onderzoeksonderwerpen aan te pakken en daarbij wordt het echt leuk om aan het werkstuk te werken in plaats van dat het een opdracht wordt die je alleen uitvoert omdat het moet van school. Overigens is dit niet alleen voor jezelf leuker, maar de kwaliteit zal ook hoger zijn en dit helpt natuurlijk als je prijzen wil winnen!

 

Gijs de Bruin

Het Zeeuws Debattoernooi

Vandaag was het zover: zes scholen streden in het provinciehuis in Middelburg om het Zeeuwse goud. Het was namelijk weer tijd voor het tweede Zeeuws Debattoernooi, georganiseerd door twee leerlingen van het Calvijn College.

De dag begon met een kleine inleiding door de organisatoren en een speech van de commissaris van de koning, Han Polman. Daarna kon het debatteren beginnen! De zes scholen die meededen debatteerde ieder drie rondes. Elke ronde bestond uit twee stelling. Over de eerste stelling werd gedebatteerd in het zogenaamde lagerhuis debat, dit is de traditionele debatvorm. Aan het debat over de tweede stelling werd echter een andere draai gegeven: je wisselde namelijk op twee willekeurige momenten in het debat van kant. Dat houdt in dat je het ene moment tegen bent en zodra de zoemer klinkt ben je opeens voor de stelling. Dit kan zorgen voor verrassende uitkomsten! 

Daarnaast was er nog een onderdeel waarin één deelnemer van elk team aan mee kon doen, het ballondebat. Bij dit debat moet je het publiek ervan overtuigen dat jij in de snel dalende ballon moet blijven zitten en je tegenstanders niet. Dit doe je terwijl je een bepaald personage bent, in dit geval een bekende Zeeuw. De winnaar van het ballondebat was Bart van der Weide, de zanger van Racoon. Op een originele, muzikale manier haalde hij iedereen over om hem niet in de oceaan te dumpen. Onze Michiel de Ruyter werd tweede.

Ook dit jaar deed onze debatclub Polyhymnia mee met een team, om hun titel als Zeeuws kampioen debatteren te verdedigen. De eerste twee rondes hebben we gewonnen, maar helaas was het Goese Lyceum in de derde ronde sterker. We zijn uiteindelijk derde geworden, we hadden twee punten te weinig om in de finale te komen. 

De finale was tussen het Goese Lyceum en het Calvijn college. Zoals de jury beaamde was het een gewaagd debat, maar uiteindelijk heeft het Goese Lyceum de prijs voor Zeeuws kampioen debatteren 2015 gewonnen. Net als bij onderweg naar het Lagerhuis hebben we dus de titel aan de eerlijke winnaar het Goese Lyceum moeten geven.

Merel Groot

Zaalvoetbal

Afgelopen vrijdag deden veel leerlingen mee met het zaalvoetbal toernooi georganiseerd door de Schim. Er waren wel 18 teams ingeschreven van zowel bovenbouw als onderbouw. Voor het eerst was er zelfs een leraren team aanwezig!
De bovenbouw en onderbouw waren gescheiden van elkaar en verdeeld over twee pouls. Vanzelfsprekend kwamen er dan ook twee winnende teams uit die beide een appeltaart kregen en op de foto gingen met de schimbeker. Zo allemaal bij elkaar heeft iedereen een leuke, sportieve middag gehad.

Voor meer foto's Schim Facebook

Celina Rijk

MEP: de provinciale ronde

Vergaderen, het klinkt zo langdradig en saai. Uren discussiëren, informeren en plannen maken, met als resultaat niet meer dan een paar blaadjes vol over allerlei ingewikkelde politieke onderwerpen.
En toch vinden elk jaar weer vele scholieren het zo ontzettend leuk dat voor hen een hele competitie georganiseerd wordt waarop alleen maar vergaderd en gedebatteerd wordt. Ook van CSW Van de Perre streden zeven enthousiastelingen om een plekje in de Tweede Kamer.

Op deze driedaagse spannende voorronde van het Model European Parliament was een totaal van zo'n veertig leerlingen verdeeld over vijf commissies, elk met een eigen onderwerp. Twee dagen lang vergader je met deze commissie, bestaande uit allemaal nog onbekende maar natuurlijk erg gezellige mensen, over hoe het Europees beleid op het gebied van jullie onderwerp, bijvoorbeeld economie, verbeterd kan worden. Na twee dagen lang ploeteren, zwoegen en stemmen winnen in een Grieks restaurant, breekt de derde dag aan. Dit is de dag waarop elke commissie met speeches en in het open debat mag laten zien waarom hun plan zo fantastisch is. Helaas is slechts één commissie erin geslaagd om hun plan door te voeren. Maar ja, als je een plan hebt dat ervoor zorgt dat jongeren dolgraag op een boerderij in een kraakpand willen werken, heb je het ook wel meer verdiend dan een commissie die stelt dat je best op je vijfenzestigste nog in de Albert Heijn kunt gaan werken.

Tot ieders spijt mogen per school slechts twee leerlingen een hele week naar provinciehuizen door het hele land en debatteren in de Tweede Kamer. Maar ook alle leerlingen die dit niet mee zullen maken, zijn er in deze drie dagen wel van overtuigd geraakt dat een vergadering je ook op het puntje van je stoel kan krijgen. En of dit nu komt van de spanning, of omdat je na twee dagen zitten toch wel last krijgt van je achterwerk, mogen jullie hopelijk ooit zelf nog ervaren op het fantastische MEP.

Sem Laport

Onderweg naar het Lagerhuis

24 februari was de provinciale ronde van Op Weg naar het Lagerhuis, een landelijke debatwedstrijd georganiseerd door de VARA. Vijf scholen uit Zeeland waren neergestreken in het provinciehuis te Middelburg om elkaar verbaal te lijf te gaan in de debatten.

De debatonderwerpen waren divers, van Zeeland tot de wereld en van de Tour de France tot lessen filosofie. Bovendien werd er niet alleen in de tradiotionele setting gedebatteerd: er was ook het 1-op-1-debat het 360 gradendebat. Dat laatste houdt in dat ergens midden in het debat een zoemer kan afgaan, wat betekent dat de voorstanders dan tegen zijn en vice versa.

Bovendien waren er ook nog de V-redes: dat zijn speeches over vrede met als onderwerp dit jaar 'Wat je zou willen zeggen tegen de Verenigde Naties'. Sem Laport uit ons team heeft daarover een prachtige speech geschreven en opgevoerd. Vele deelnemers en overige aanwezigen waren geïnspireerd door zijn verhaal, zo bleek later tijdens het napraten.

Onze debatclub Polyhymnia heeft niet gewonnen, maar wel fel gestreden. Aan onze motivatie, argumenten en welbespraaktheid heeft het in ieder geval niet gelegen. Soms zit het alleen net tegen, dat kan gebeuren. Na onze overwinning vorig jaar geven we nu dan ook graag het winnaarsstokje over aan het Pontes uit Goes.

 

Martijn Janse

V-Rede van Sem Laport

Bij het Lagerhuis was er ook nog een andere wedstrijd, de V-rede, van elke school zou er een leerling deze speech voordragen.Van onze school was Sem Laport degene die mee mocht doen.

De opdracht was een speech te schrijven over een onderwerp dat je wilt aansnijden bij de Verenigde Naties.

Voorrondes MEP

Als je politiek geïnteresseerd bent, kun je van alles doen. Op internet is allerlei informatie te vinden en je kunt zelfs een bezoekje brengen aan de Tweede Kamer. Maar wat is er nu leuker dan zelf de politicus te zijn.

Model European Parliament is een jaarlijks evenement. Per school mogen zeven leerlingen meedoen. Er waren dit jaar echter tien enthousiastelingen, wat betekende dat er een voorronde op school plaats moest vinden. Na het vergelijken van de speeches, vergadertechnieken en debatskills van alle kandidaten heeft de jury na veel wikken en wegen een keuze weten te maken.

Perre's Got Talent 2015

Ook dit jaar weer konden we genieten van alle talenten op onze mooie school CSW van de Perre.
Afgelopen vrijdag kwamen de leerlingen die door de audities kwamen bij elkaar om een spetterende show weg te geven.